Moet een festival contant geld aanvaarden?
Ja. De wet van 9 februari 2024, bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad op 21 maart 2024, heeft in het Wetboek van economisch recht (artikel VI.7/5) de verplichting ingevoegd voor ondernemingen om contante betalingen te aanvaarden wanneer de consument ter plaatse betaalt. Ze is van kracht sinds 31 maart 2024.
Het begrip onderneming is ruim: het omvat ook vzw’s, gemeenten wanneer ze een economische activiteit uitoefenen (een zwembad, een cultureel centrum) en openbare instellingen voor hun activiteiten die niet onder hun wettelijke opdracht van algemeen belang vallen.
Er bestaan twee uitzonderingen. De onderneming mag de waarde van de aanvaarde bankbiljetten beperken wanneer een aangeboden biljet onevenredig is. Ze mag contant geld ook tijdelijk weigeren om naar behoren gerechtvaardigde veiligheidsredenen, mits ze de consument daarvan duidelijk, begrijpelijk en goed zichtbaar op de hoogte brengt.
Mag een festival cashless verplichten?
Ja, onder voorwaarden. Op 6 juni 2024 publiceerde de FOD Economie richtsnoeren over het gebruik van betaalmiddelen eigen aan een evenement, zoals een polsbandje, een kaart of jetons. Het publiek moet dit betaalmiddel contant of via elektronische betaling kunnen verkrijgen.
De gedragscode van de federaties uit de festivalsector voegt een informatieregel toe: de organisator vermeldt vooraf op zijn website of betalen met zijn eigen betaalmiddel verplicht is, duidelijk en vóór de verkoop van het ticket.
Welke regels gelden voor opwaarderingen en kosten?
De gedragscode voor festivals legt vier principes vast:
- Het eigen betaalmiddel wordt opgewaardeerd met contant geld en via elektronische betaling, zonder minimumbedrag.
- Eventuele kosten zijn strikt evenredig, transparant en gerechtvaardigd, en hun totaal mag de waarde van een standaardconsumptie op het festival niet overschrijden.
- Die kosten worden schriftelijk aangekondigd op de website van de organisator, vóór de activering van het betaalmiddel.
- De prijzen worden vermeld in euro en in de festivalmunt, met ronde cijfers om de omrekening te vergemakkelijken.
Hoe ongebruikte saldi terugbetalen?
De richtsnoeren van de FOD Economie maken terugbetaling niet verplicht: een festival dat terugbetaalt, mag kosten aanrekenen, op voorwaarde dat het de festivalganger daar vooraf duidelijk over informeert. De gedragscode van de federaties gaat verder: de festivalganger moet zijn volledige resterende saldo kunnen terugkrijgen, zonder vereist minimumsaldo.
| Regel | Wat de gedragscode bepaalt |
|---|---|
| Openstelling van de aanvragen | Uiterlijk de derde werkdag na de laatste festivaldag |
| Duur van de periode | Minstens een maand vanaf de openstelling |
| Termijn voor terugbetaling | Maximaal 7 dagen na de aanvraag |
| Minimumsaldo | Geen: het volledige resterende saldo is terugbetaalbaar |
| Aankondiging | Per e-mail, op de website, op sociale media en in de app indien van toepassing |
| Informatie | Procedure en kosten schriftelijk meegedeeld bij elke opwaardering |
Wat verandert het wetsvoorstel van 2026?
Een wetsvoorstel ingediend in de Kamer (DOC 56 1738/001) wil de sector strenger omkaderen. Twee maatregelen springen eruit: 30 dagen om een terugbetaling aan te vragen, daarna 30 dagen om ze te verwerken, en terugbetalingskosten begrensd tot € 1. YZYflow wordt erin genoemd als voorbeeld van goede praktijken.
Het gaat om een wetsvoorstel: controleer de stand van zaken op de website van de Kamer voor u ernaar verwijst.
In 2026 bleef al 86,7% van de terugbetalingen die met YZYflow werden verwerkt onder dit plafond, en 76,15% werd verwerkt zonder kosten voor de festivalganger.
Controleert de FOD Economie de festivals?
Ja. In de zomer van 2024 controleerde de FOD Economie twaalf muziekfestivals: negen leefden de richtsnoeren volledig na. Eén festival kreeg een proces-verbaal voor een onvolledige en onduidelijke omrekeningstabel, en twee kregen een waarschuwing, het ene voor onvoldoende communicatie over terugbetalingen, het andere voor beperkte mogelijkheden om contant te betalen.
Is uw festival klaar? De checklist
- Vermeld op uw website, vóór de ticketverkoop, of cashless betalen verplicht is.
- Maak opwaarderen mogelijk met contant geld en via elektronische betaling, zonder minimumbedrag.
- Vermeld de prijzen in euro en in uw festivalmunt, met ronde cijfers.
- Beperk het totaal van de kosten tot de waarde van een standaardconsumptie, en kondig ze schriftelijk aan vóór de activering.
- Herhaal bij elke opwaardering schriftelijk de procedure en de kosten voor terugbetaling.
- Stel de terugbetalingsaanvragen open uiterlijk de derde werkdag na het festival, gedurende minstens een maand.
- Betaal terug binnen 7 dagen na elke aanvraag.
Hoe YZYflow u helpt
YZY Pay is ontworpen voor dit hybride model: opwaarderen met contant geld of met de kaart, betalen met polsbandje, NFC-kaart, bankkaart of QR-code, en online terugbetalingen met vooraf aangekondigde kosten. We moedigen onze klanten al meer dan twee jaar aan om de richtsnoeren van de FOD Economie te volgen.
Bronnen
- FOD Economie (Forum for the Future), “Verplichting om contante betalingen te aanvaarden bij fysieke aanwezigheid”
- FOD Economie (Forum for the Future), “3 festivals op de vier leven de wettelijke regels na”, 18 november 2024
- Festivalfederaties, “Gedragscode Festivals Betalingen”
- Kamer van volksvertegenwoordigers, wetsvoorstel DOC 56 1738/001
- YZYflow, persbericht
Dit artikel informeert over de regels die gekend zijn op de datum van bijwerking. Het vervangt geen juridisch advies.